Skip to main content

You are here

Etholiad Cyffredinol Cymru: gwneud diagnosis

Os oes amheuaeth o glefyd ar yr ysgyfaint, mae’n rhaid aros yn rhy hir am ddiagnosis. Mae yna ddiffyg profion diagnostig cywir, dibynadwy a syml o hyd, ac mae gormod o amser yn pasio rhwng apwyntiadau. Mae diagnosis hwyr a gwallus yn golygu nad yw pobl yn cael y driniaeth sydd ei hangen arnynt, a gallant fynd i’r ysbyty heb fod angen. O ran pobl sydd â math ffyrnig o glefyd ar yr ysgyfaint, gall oedi wrth roi diagnosis olygu na allant wneud y mwyaf o’r amser sydd ganddynt yn weddill.

O gael diagnosis sydyn o glefyd yr ysgyfaint, mae’r manteision yn sylweddol. A hynny yn enwedig gyda chyflyrau fel asthma, COPD, anhwylder anadlu wrth gysgu, clefydau galwedigaethol yr ysgyfaint, ac ystod o glefydau interstitaidd yr ysgyfaint. Mae angen i’r cyhoedd fod yn fwy ymwybodol o symptomau clefydau fel hyn, a pheryglon ysmygu ac unrhyw oedi wrth wneud diagnosis o gyflyrau sydd yn gysylltiedig ag ysmygu, fel canser a COPD.

Dylai pobl sydd â symptomau, profion neu ganlyniadau sgrinio annormal gael gweld rhywun yn lleol ynglŷn â’r rhain. Ble’n briodol, dylent gael eu cyfeirio i gael eu hasesu a’u rheoli ymhellach os bydd amheuaeth neu gadarnhad o glefyd yr ysgyfaint. Mae diagnosis cynnar a chymorth emosiynol parhaus yn hanfodol i helpu pobl fyw yn dda efo clefyd yr ysgyfaint.

Er mwyn rhoi’r diagnosis gorau i Gymru, rydym yn galw am i Lywodraeth Cymru gynnwys pobl sydd â chyflyrau fel asthma a COPD wrth ddatblygu arfau diagnostig newydd fel y gellir datblygu cyfarpar yn y dyfodol i’w ddefnyddio’n llwyddiannus yn y byd go-iawn.

Dylai’r arbenigedd hefyd fod ar gael yn lleol i hybiau diagnostig sydd yn rhannu adnoddau, arbenigedd a data i gyflymu mynediad at brofion diagnostig a chywirdeb y profion rheiny. Dylai hybiau fabwysiadu a phrofi’r technolegau diweddaraf all wella ein dealltwriaeth o gyflwr person yn gyflym.

Mae Asthma + Lung UK Cymru yn galw am:

  • Raglen genedlaethol sgrinio’r ysgyfaint, gan gynnwys sbirometreg, i’r gr p oedran dros 35 sydd yn ysmygu, a honno’n rhaglen a ddarperir gan staff achrededig yn y maes gofal sylfaenol ac eilaidd.
  • Ymgyrch addysg gan Iechyd Cyhoeddus Cymru ar beth yw cyflyrau ar yr ysgyfaint a phryd i boeni am beswch neu symptomau hirdymor nad ydynt yn diflannu.
  • Codi lefel y cymorth i bobl sydd yn treialu triniaethau i’w cyflwr, yn enwedig i rieni plant sydd ag asthma.

Sefwch i fyny dros ysgyfaint Gymru trwy gefnogi yr addewid hwn:

Rwy'n credu bydd rhaid i'r Senedd nesaf gyflwyno rhaglen sgrinio'r ysgyfaint dros Cymru, er mwyn sicrhau bod gan bawb ddiagnosis da ar gael.

Nesaf: Sut gallwn ni gwella trin cyflyrau ysgyfaint